Vleugelnoot uit de Kaukasus

Vleugelnoot-vertaktIn de rubriek Vaste bewoners plaats ik oude, markante bomen op de voorgrond. Wij zijn slechts passanten van het park, de bomen zijn de vaste bewoners.

Ditmaal de Kaukasische vleugelnoot (Pterocarya fraxinifolia). De boom komt van nature voor in de berg-
bossen van de Kaukasus, Armenië en in de hoog-
gebergte van Noord-Iran.
De representanten van het boomgeslacht Pterocarya hebben hun beste tijd achter de rug.
In de prehistorie kwamen ze veel voor op het noordelijk halfrond. Momenteel zijn er nog maar acht soorten van dit geslacht over.
In West-Europa staat hij er als sierboom, en is het de meest aangeplante boom uit de okkernootfamilie. Andere vleugelnootsoorten zijn niet winterhard genoeg. De vleu-
gelnoot is hier in de achttiende eeuw voor het eerst geplant. Het is bij uitstek een boom voor parken en grote grasvelden. In het Oosterpark staan ze op diverse plekken.

De Kaukasische vleugelnoot is een bladverliezende loofboom, familie van de wal-
noot, en kan twintig tot vijfentwintig meter hoog worden. De boom heeft een dichte, meestal koepelvormige kroon. Door het weinige licht dat hij doorlaat, groeit er weinig onder de boom. De vleugelnoot kan uitermate veel worteluitlopers ontwikkelen. Wanneer deze niet worden weggehaald, zal er algauw een bosje vleugelnoten staan. En dat is wat er in het Oosterpark ook is gebeurd. De vleugelnoten hebben hier bijzondere vertakkingen.
Vleugelnoot-voorjaar
Het is een sierlijke boom met forse bladeren waaraan tros-
sen nootvruchten hangen. Zijn naam heeft de vleugel-
noot te danken aan de twee vleugels waartussen de vrucht zit.
In de herfst verkleurt de boom mooi geel en vallen de knoppen op, waar de nog onontwikkelde bladeren en bloemen door zichtbaar zijn. In de winter zijn de dikke takken en de gegroefde stam opvallend.
In mei bloeit de boom met kleine citroengeel gekleurde bloemen. De bloemen hangen door de hele boom in trossen als katjes verspreid. Daarna zwellen de trossen op, de vruchten worden zichtbaar en krijgen vleugels rondom de noten. De vleugels zijn bijna even lang als breed en soms wel een centimeter dik. Bij storm waait de gevleugelde noot van de tros af, of de tros waait in z’n geheel van de boom.

De Kaukasische vleugelnoot is in de meubelmakerij gewild om het bijzonder soort fineerhout. Het is fijn gestructureerd en getekend, zodat er fraaie vormen van gemaakt kunnen worden.

Holle-vleugelnoot

Deze vleugelnoot is hol vanbinnen, en heeft een flinke omvang

Tot slot een herfstgedicht van M. Vasalis (1909-1998):

Oktober

Teder en jong, als werd het voorjaar
maar lichter nog, want zonder vruchtbegin,
met dunne mist tussen de gele blaren
zet stil het herfstgetijde in.
Ik voel alleen dat ik bemin,
zoals een kind, iets jongs, iets oud,
einde of begin? Iets zo vertrouwds
en zo van alle strijd ontheven
niet als einde van het leven,
maar als een lente van de dood.
De kruinen ijl, de stammen bloot
en dit door stilte en mist omgeven.

M. Vasalis
uit: De vogel Phoenix, 1947.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s