Eenling

Dipa de Ridder-Flohr danst Eenling, een gedicht uit ‘Zijwaarts springen’.
Eén van de drie gedichten die ze danste bij de opening op 4 november 2017 van mijn solo-expositie ‘Ramen vol poëzie’ in de openbare bibliotheek, Linnaeusstraat in Amsterdam.
Registratie: Floris de Ridder.

Eenling

Fier rechtop
staat ze
tussen stoeptegels
in haar eentje

telkens zwiepend
van elke auto
die haar voorbijraast
op de vluchtheuvel
van de Weesperstraat

als een harlekijn
waaraan het kind
– tot vervelens toe –
aan de touwtjes trekt
wappert ze monter
heen en weer

’t armoedige buurtje
waarin ze opgroeit
deert haar niet

parmantig pronkt ze
met d’r goudgele kelkbladeren
tussen het jachtig verkeer.

Broos

Dipa de Ridder-Flohr danst Broos, een gedicht uit ‘Zijwaarts springen’.
Eén van de drie gedichten die ze danste bij de opening op 4 november 2017 van mijn solo-expositie ‘Ramen vol poëzie’ in de openbare bibliotheek, Linnaeusstraat in Amsterdam.
Registratie: Floris de Ridder.

Broos

Vandaag oogt ze
sterflijker dan ooit
zittend op haar rollator
in het kind verdwaald
hangen haar fragiele voetjes
net niet tot aan de grond

vandaag drapeert
verwarring haar geheugen
haar wandelkaart sluit
niet langer aan
op de paden die
ze zichzelf toevertrouwde

vandaag voert de nacht
haar naar de overkant
diepgevroren wolken
sluieren de maan
zoet kijkt ze me
nog even aan.

Gesneuveld

Dipa de Ridder-Flohr danst Gesneuveld, een gedicht uit ‘Zijwaarts springen’.
Eén van de drie gedichten die ze danste bij de opening op 4 november 2017 van mijn solo-expositie ‘Ramen vol poëzie’ in de Openbare Bibliotheek, Linnaeusstraat in Amsterdam.
Registratie: Floris de Ridder.

Gesneuveld

Gevallen bladeren
dolen
op de maalstroom mee
totdat de wind ze
onverwacht
in tegengestelde richting ordent

sommige karig
en bekommerd
andere onschuldig groen
als verse bladspinazie
zich welhaast onaangetast
door het leven heen gevreten

in dit kille water
wachten ze alle hun lot af
met de bodem als voorland
waar ze tevergeefs wegteren
aan ieders oog
onttrokken.

Vrede

Sculpturen


In de reeks Sculpturen van Oost ‘Vrede’ van beeldhouwer Hans Reicher. Het beeld staat in het plantsoen aan de Radioweg in de Watergraafsmeer. Het beeld is van brons, en is daar in 1962 geplaatst.

Hans Reicher vervaardigt het beeld ‘Vrede’ niet als een oorlogsmonument, maar het verwijst wel naar de Tweede Wereldoorlog die toen nog niet zo lang geleden had plaatsgevonden. De duif die de vrouw laat wegvliegen symboliseert de bevrijding en de vrede. De vrouw is naakt vrouw, ze zit geknield en geeft de vogel de vrijheid. Begin jaren zestig, in de tijd van plaatsing, is het tamelijk ongewoon een dergelijk realistisch naakt midden in een woonwijk neer te zetten, en het heeft dan ook in de buurt nogal wat protest opgeleverd. Overigens wel tamelijk ludiek van aard.

Wit geschilderde beha
Vrede of niet, zoveel naaktheid is voor velen iets teveel van het goede. Twee keer per jaar krijgt het beeld dan ook een wit geschilderde beha aangemeten. Dat is jaarlijks met luilak, de zaterdag voor Pinksteren, en in de nacht van oud-op-nieuw. Het is een soort collectief ervaren preutsheid die een uitweg vindt in een beschaafde vorm van anoniem vandalisme. Niemand stoort zich eraan. Na een paar dagen poetst iemand de beha gewoon weer weg.
De bronzen naakte vrouw is in die tijd zo’n prominent object in de buurt, dat de aanduiding ‘het beeld’ volstaat, en daarmee wist iedereen om welk beeld het ging.

Hans Reicher (1895-1963), geboren in Berlijn, volgt een opleiding aan de Hochschule für Bildende Künste in Berlijn. In zijn jonge jaren komt hij naar Nederland, waar hij zich eerst in Den Haag vestigt. In 1937 vertrekt hij naar Amsterdam, waar hij docent wordt aan de Hendrick de Keyzerschool.
Na de Tweede Wereldoorlog vervaardigt hij onder andere enkele oorlogsmonumenten. Zijn beeldhouwwerken blijven tot aan zijn dood figuratief. ‘Vrede’ is zijn laatste beeldhouwwerk.

Het volgende gedicht is van mijn hand, ik schreef het onlangs, en het heeft het beeld ‘Vrede’ als uitgangspunt:

Zweem licht

Fluisterzacht in
de zonloze dag
laat de wind
bladeren dwarrelen

het is de herfst
in de bomen
van haar dromen
die haar laat stromen

vrij vrij vrij
wil ze zijn,
naakt reikend met
haar handen werpt

ze een duif
in de lucht,
zweem licht
rekt zich ver

voor de vogel uit,
het is de wind die
haar doet glijden

haar voorgoed de
vrijheid geeft.

© Méland Langeveld
Verschenen in Dwars door de Buurt, nummer 197, 15 december 2017
en Oost-online.

Voices from the past

Onlangs verschenen: een serie kunst/gedichtenkaarten met schilderijen van Gea Zwart en gedichten van mij. Het zijn acht verschillende dubbelgevouwen full colour kaarten (glansdruk, 14,5×14,5 cm).
De acht gedichten (op de binnenzijde) zijn geïnspireerd op de schilderijen in de serie Panta Rhei, Voices from the past .
Het thema van deze serie schilderijen is de voortdurende voortgang en verandering. Vaste basis is de rivier van het leven.
Gea maakt gebruik van onder andere: verleden, heden en toekomst, stromen in gelaagdheid onder en boven elkaar door. Stemmen uit het verleden. Mensen, gezichten, lichaamsdelen, geesten. Mannelijk en vrouwelijk. Hoop en wanhoop. Positief en stromend, natuur en water. Licht, wit, duister, donkerte, interieur kathedraal.

Panta rhei is een filosofische uitspraak en gedachte die is toegeschreven aan de presocratische filosoof Heraclitus, en betekent ‘alles stroomt’. De filosofie van Heraclitus kennen we slechts via citaten, parafrasen en getuigenissen van latere auteurs, en daarvan is Panta rhei een van de bekendste. De vroegste vermeldingen ervan zijn van Plato: ‘Heraclitus zegt zo ongeveer dat alles wijkt en dat niets blijft. En als hij dat wat er is, vergelijkt met de stroom van een rivier, zegt hij dat je niet twee keer in dezelfde rivier kunt stappen.’
Andere vermeldingen zijn van Aristoteles: ‘Al het waarneembare stroomt voortdurend.’
De interpretatie van Panta rhei: in de rivier stroomt continu nieuw water toe, maar toch blijft de rivier dezelfde. Dit illustreert de eeuwige maar constante verandering, alsook de eenheid der tegendelen.


De prijs van deze serie van acht kunst/gedichtenkaarten is 12,50 euro (inclusief acht enveloppen, exclusief verzendkosten). De oplage is beperkt.
De vormgeving van de kaarten was in handen van Gea.

Het bestellen van deze serie kaarten kan via CONTACT op deze website.

 

 

 

 

Van schilderij naar buiten, naar poëzie, naar samenwerking, naar kaartenset…

Korzelig kraken

Solo-expositie van kunstenares Gea Zwart met samenwerking van acht dichters: ‘Beweging in de seizoenen’ in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch van 19 april tot en met 4 juli 2017.
In totaal 19 schilderijen op doek, uit de series: ‘Tuin’, ‘Bewegingen in de Seizoenen’ en ‘Mens en Identiteit’.

Bij het schilderij ‘Bloei’ schreef ik het gedicht Korzelig kraken.

Samenwerkingsproject van Poëzie & Kunst, foto’s Gea Zwart.

Voordracht van Korzelig kraken bij de opening van de expositie op 12 mei 2017 in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch.
Registratie: Martin Zwart.

Een hek vol poëzie


In het voorjaar van 2017 was er een expositie van foto’s en gedichten die geïnspireerd zijn op sculpturen in Oost. Het werk hing in de zeven vitrines van Kunsthek, aan het hek van het Oosterpark.

Kunsthek meldt: ‘Méland Langeveld wandelt en kijkt. Kauwt op de werkelijkheid. En schrijft. Mooie gedichten. Observaties. Een hek vol poëzie. Over kunst in het Oosterpark.’

Ik schreef zes gedichten, en liet me daarbij inspireren door deze beelden:
• ‘Communicatie’ (1995) van Aart Lamberts. Het beeld staat aan de noordzijde in het Oosterpark.
• ‘Spelende kinderen’ (1957) van Gerda Rubinstein (de zus van Renate Rubinstein). Het beeld staat op het grote veld van het Oosterpark.
• ‘Bolgewas’ (1969) van Paul Koning. Het beeld staat in het midden van het Oosterpark, langs het water).
• ‘Bokkerijder’ (1957) van Gerrit Bolhuis. Het beeld staat in het midden van het Oosterpark.
• ‘Monument voor De Tachtigers’ (1992) van Jan Wolkers. Het beeld staat aan de oostzijde van het Oosterpark, bij de vijver).
• ‘Man & schaap’ (2003) van Merijn Bolink. Het beeld staat aan de noordzijde van het Flevopark.

Zes ansichtkaarten van deze beelden, samen met de gedichten, zijn voor 5 euro te koop (per stuk zijn ze 1 euro) via Contact van deze site.
Voorbeelden ervan zijn hier te bewonderen.

Reactie van een bezoeker: ‘Toch wel erg leuk om te weten dat je je in de makers van de beelden verdiept hebt. Ik bijvoorbeeld, kijk nu met andere ogen naar de beelden en het gedicht. Heb me voorgenomen om me eens te laten inspireren door een gedicht en daar een schilderij bij te maken. Hartstikke leuk Méland, dat je werk daar hangt, een tijdelijke verrijking van de Linnaeusstraat.’

Op de website van Straatpoëzie.nl zijn de zes gedichten terug te vinden.

Broos (voordracht)

Broos

Vandaag oogt ze
sterflijker dan ooit
zittend op haar rollator
in het kind verdwaald
hangen haar fragiele voetjes
net niet tot aan de grond

vandaag drapeert
verwarring haar geheugen
haar wandelkaart sluit
niet langer aan
op de paden die
ze zichzelf toevertrouwde

vandaag voert de nacht
haar naar de overkant
diepgevroren wolken
sluieren de maan
zoet kijkt ze me
nog even aan.

Een van de gedichten tijdens het poëzie-, dans- en muziekoptreden van het ‘Zijwaarts springen-team’ in de Kapel van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis te Amsterdam op
9 maart 2017.
Registratie: Kaori Neus.

Uit: Zijwaarts springen, november 2015.
Meer info: https://melandlangeveld.com/2015/09/06/zijwaarts-springen/

‘Broos’ werd die middag gedanst door danseres Dipa de Ridder-Flohr (helaas is daarvan geen opname gemaakt). Maar bij een latere uitvoering in de OBA, Linnaeusstraat wel.

Man en schaap

Op 9 maart 2017 vond in de kapel van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam de première plaats van mijn gedicht ‘Man en schaap’, door componist Jesse Broekman op muziek gezet, en uitgevoerd door drie musici van ‘Eendagsliederen’. Ward Reijmerink gitaar, Georgi Sztojanov tenor en Albert Manders altfluit.

Man en schaap
De wind haast
en raast
aan me voorbij,
ergens ver weg
blèrt een schaap
licht van bliksem
schrikt, de hemel huilt
in het grauwe water
staat een schaap, ze kijkt
me strak in de ogen aan
droef bekoorlijk ademt
ze haar woorden
in mijn oor
zwemmen onze dromen
tegen de stroom
en begrijpen
wij elkaar
in dat groezelige water.

 

En mijn voordracht:

 

Ook werd daar ‘Salto mortale’, opnieuw uitgevoerd. Dit keer Ward Reijmerink gitaar, Georgi Sztojanov tenor en Albert Manders altfluit.

Salto mortale
Vannacht, gleed
een gele tram
door mijn geheugen
schaduw, valt
waar herinnering
het laat afweten
die nacht, sneed
een gele tram
door haar leven
die leemte
verdwijnt nooit
uit mijn geheugen.

 

Beide registraties: Kaori Neus.

Muiderpoortstation

muiderpoort
Deze bank staat bij het Muiderpoortstation in Amsterdam. Het is een roestvrijstalen gedenkbank met een gedicht van Victor E. van Vriesland erin gestansd.
Via het Muiderpoortstation zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog ruim elfduizend Joden naar kamp Westerbork afgevoerd.

MUIDERPOORTSTATION

Tocht er door hun schimmen
Nog een stroom van lang,
Lang vergeten namen
Lang vergeten ogen?

Zullen wij nog weten
Dat wij ons vergeten
Zijn vergeten?
Victor E. van Vriesland
Ontwerper: Steffen Maas
Geplaatst op 3 oktober 2002.

De herdenkingsbank hoort bij het herdenkingsmonument waarop onderstaande tekst staat:

MUIDERPOORTSTATION
VANAF DIT STATION ZIJN TUSSEN
3 OKTOBER 1942 EN 26 MEI 1944
RUIM ELFDUIZEND JODEN NAAR HET
DOORGANGSKAMP WESTERBORK WEGGEVOERD.
DE MEESTEN ZIJN VERMOORD IN DE
VERNIETIGINGSKAMPEN IN MIDDEN-EUROPA.